Koruyucu Sağlık Hizmetleri Nelerdir

Koruyucu Sağlık Hizmetleri Nelerdir ?

Koruyucu sağlık hizmeti, kişinin herhangi bir hastalığa yakalanmadan önce kendisinde ve çevresinde gerekli iyileştirmeleri, kontrolleri yaparak önlem alması olarak tanımlanır. Koruyucu sağlık hizmeti kişiye yönelik ve çevreye yönelik olmak üzere temel olarak 2’ye ayrılır.

Koruyucu Sağlık Hizmetleri Nelerdir

Kişiye Yönelik Koruyucu Sağlık Hizmetleri

Kişinin kendisini ve toplumu belirli etkenlere karşı korumasını hedef alır. Bu doğrultuda hastalığın önlenmesi, tanısı ve tedavisi’nin yapılması koruyucu sağlık hizmeti kapsamındadır. Kişiye yönelik sağlık hastalıkları, bireyi çeşitli hastalıkların gelişmesinden korumak, gelişenlerde ise gerekli müdahaleleri yaparak ileri komplikasyonları önlemek amacı taşır. Bununla birlikte kronik süreci bulunan hastalıkları erken teşhis etmek ve buna yönelik önlem almak da koruyucu sağlık hizmeti kapsamındadır.

Birincil koruma: Kişinin hastalığın oluşmasını önleyecek yaşam tarzında değişikliklere gitmesidir. Spor yapma, sigara kullanmama, düzenli beslenme, hastalıklara karşı aşılanma birincil korunma alanına girer.

İkincil korunma: Hastalığın tanısının erken konulması ve buna yönelik önlem alınmasıdır. Her yıl düzenli check-up yapılması, mamografi çekilmesi gibi durumlar ikincil korunma kapsamındadır.

Üçüncül korunma: Ortaya çıkan ve süren bir hastalığın tedavisinin yapılmasıdır. Mevcut hastalığın kematerapi, cerrahi veya radyoterapi ile tedavi edilmesi üçüncül korunma kapsamına girmektedir.

Çevreye Yönelik Koruyucu Sağlık Hizmetleri

Çevresel faktörler insan sağlığı açısından büyük önem taşır. Birçok patojenin bulaşmasına aracılık etmesi, zararlı gazların yayılması, bulaş yollarındaki etkinliği göz önüne alındığında çevresel faktörler insan sağlığını ciddi boyutlarda tehdit edebilmektedirler.

Çevre kaynaklı sağlık sorunları sadece doğadan köken almaz. Beslenme düzensizliği, sigara, alkol, uyuşturucu gibi hastalık kaynakları da çevresel kökenli olarak kabul edilmektedir. Bu bağlamda özellikle fast-food olmak üzere yoğun kolesterol içeren besinler tüketmemek, sigara, alkol gibi hastalık etkenlerinden uzak durmak da koruyucu sağlık hizmetleri kapsamındadır.

Dünya sağlık örgütünün yapmış olduğu bir araştırmaya göre sadece beslenme düzensizliğinin ortadan kaldırılması ve sigara tüketiminin sona erdirilmesi durumunda doğumla beklenen ortalama yaşam süresi 3.85 yıl daha fazla artmaktadır.

Beslenme Önerileri:

  • Yağlı besinlerden ve doymuş yağlardan uzak durmak
  • Lif içeriği zengin besinler tüketmek
  • Meyve, sebze tüketimine ağırlık vermek
  • Baharat, tuz gibi besinlerde kısıtlamaya gitmek
  • Süt ürünleri, balık ve beyaz et tüketimine ağırlık vermek

 

Bir cevap yazın